การขุดย้ายต้นไม้สักในเขตทางที่ติดขัดการก่อสร้างเพื่อนำไปปลูกใหม่
โดย แขวงการทางกระบี่ สทล. 14

   

1. ความเป็นมา

ทางหมายเลข 4 ตอน ห้วยยอด-กระบี่ – พังงา ระยะทางตลอดสาย 194.800 กม. ใช้เป็นทางคมนาคม
ติดต่อระหว่าง จ.ตรัง, จ.กระบี่ และ จ.พังงา กม.0+000.000 เริ่มต้นที่ อ.ห้วยยอด จ.ตรัง สิ้นสุดที่ กม.194+800.000 อ.เมือง จ.พังงา เดิมอยู่ในความควบคุมของแขวงการทางตรัง เป็นทางลูกรังตลอดสาย ทาง ต่อมาได้จัดตั้ง แขวงการทางกระบี่ เมื่อวันที่ 1 มกราคม พ.ศ.2494 ทางสายนี้ส่วนหนึ่งได้โอนมาอยู่ใน ความควบคุมของแขวงการทางกระบี่ (สำนักทางหลวงที่ 14) ทางสายนี้ได้ทำการบูรณะและปรับปรุงครั้งใหญ่ เมื่อปี พ.ศ.2509 แล้วเสร็จปี พ.ศ.2512 โดยบริษัทอิตาเลียนไทยจำกัด เป็นผู้รับจ้าง ทำการลาดยาง แบบ DST ตั้งแต่ กม.32+000 ถึง กม.167+000 ต่อมากรมทางหลวง ได้จัดเข้างานบูรณะก่อสร้างทาง ด้วยเงินกู้ธนาคารโลก IBRD/LN2311-TH บริษัท เสริมสงวนก่อสร้าง จำกัดเป็นผู้รับจ้างเหมาทำการ ก่อสร้าง เนื่องจากปัจจุบันมีปริมาณการจราจรหนาแน่นมากขึ้น ทำให้ไม่สามารถรองรับปริมาณการ
จราจรที่เพิ่มขึ้น กรมทางหลวงจึงได้ทำการสำรวจ และออกแบบถนนสายนี้ให้เป็น 4 ช่องจราจร โดยทำการเรียกประกวดราคาหาผู้รับจ้าง เมื่อปี พ.ศ.2548 และได้บริษัทฯ ที่ชนะในการประกวด คือ

1. บริษัท ช.ทวีก่อสร้างจำกัด ระหว่าง กม. 108+000 – 119+275 (โครงการฯ พังงา-กระบี่ ตอน 1 B )

2. บริษัทเสริมสงวนก่อสร้างจำกัด ระหว่าง กม.119+275 – 130+400 (โครงการฯ พังงา-กระบี่ ตอน 1 A )

ในช่วงกม.ดังกล่าว ตลอดสองข้างทาง บางช่วงจะติดขัดการก่อสร้างเพราะเป็นพื้นที่แหล่งต้นน้ำในเขตทาง
มีต้นสัก ที่ทางแขวงฯ ได้ทำการปลูกไว้ จึงทำให้ติดขัดการก่อสร้าง แขวงฯ จึงได้คิดหาวิธีที่จะทำให้ ้ทรัพยากรต้นสักเหล่านี้ไม่ต้องสูญเปล่า จึงได้เริ่มโครงการ การขุดย้ายต้นไม้สักในเขตทางที่ติดขัดการก่อสร้างเพื่อนำไปปลูกใหม่และในปัจจุบัน งานโครงการก่อสร้าง
ต่าง ๆ ของโครงการเงินกู้ จะเพิ่ม การขุดขนย้ายต้นไม้ในเขตทางที่ติดขัดการก่อสร้างเพื่อนำไปปลูกใหม่ ให้อยู่ในเงื่อนไขในสัญญาซึ่งผู้รับจ้างจะต้องดูแลรับผิดชอบ

2. วัตถุประสงค์
1.  กระตุ้นให้บุคลากรในหน่วยงานเล็งเห็นถึงความสำคัญของการจัดการองค์ความรู้ให้เป็นระบบ รวมทั้ง
เสริมสร้างให้มีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับการขุดย้ายต้นไม้สักในเขตทางที่ติดขัดการก่อสร้าง เพื่อนำไป ปลูกใหม่

2. สามารถกำหนดองค์ความรู้เกี่ยวกับการขุดย้ายต้นไม้สักในเขตทางที่ติดขัดการก่อสร้างเพื่อนำไปปลูก
ใหม่อ่างเป็นระบบ รวมทั้งสามารถดำเนินการได้อย่างเหมาะสม เห็นผล เป็นรูปธรรมอย่างชัดเจนได้ทันที

3. เพื่อเป็นการเผยแพร่และประชาสัมพันธ์องค์ความรู้เกี่ยวกับการขุดย้ายต้นไม้สักในเขตทางที่ติดขัด
การก่อสร้างเพื่อนำไปปลูกใหม่ ที่รวบรวมไว้แล้วให้ผู้ที่สนใจทราบและสามารถนำไปปฎิบัติได้เพื่อเสริมสร้าง
บุคลากรของหน่วยงานที่มีแนวคิดแตกต่าง ให้มุ่งผลประโยชน์สูงสุดของทางราชการ รวมทั้งฝึกฝน
เสริมสร้างทักษะ ความรู้ ความชำนาญ ให้เจ้าหน้าที่ของหน่วยงาน ส่วนปลายไม้และกิ่งไม้ที่ตัด ตบแต่งออก
ก็ขออนุญาตนำไปใช้ในภาระกิจของแขวงฯ

4. เพื่อสงวนทรัพยากรต้นไม้ เป็นการประหยัดเวลาและงบประมาณในการปลูกต้นไม้ใหม่โดยวิธีขุดล้อมเอา
ทั้งต้นนำไปปลูกใหม่

3. กระบวนการผลิต/ดำเนินงาน

   

โครงการฯ ตรวจสอบ สำรวจ จำนวนไม้สักที่กีดขวางการก่อสร้าง

ส่งเรื่องคำขอทำไม้สักที่มิได้ขึ้นอยู่ในป่า (คำขอ 3) ต่อสำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัด
เพื่อตรวจสอบข้อเท็จจริง ร่วมกับเจ้าหน้าที่สำนักงานป่าไม้สาขาจังหวัด

ตรวจสอบข้อเท็จจริง ร่วมกับเจ้าหน้าที่สำนักงานป่าไม้สาขาจังหวัด

ตีประทับไม้สักที่ขออนุญาต พร้อมจัดทำบันทึกและบัญชีการสำรวจตีตราไม้สัก

ผู้ว่าราชการจังหวัด พิจารณาลงนามในใบอนุญาต (อนุญาต 3 )

ดำเนินการขุดล้อมไม้สักตามจำนวนที่ได้รับอนุญาตให้นำไปปลูกใหม่

ข้อระเบียบและกฎหมายที่ใช้ประกอบการขออนุญาต  

•  ระเบียบกรมป่าไม้ ว่าด้วยการสำรวจและทำไม้ในบริเวณที่เปิดใช้เพื่อทำประโยชน์ พ.ศ.2525 ข้อ 7 และข้อ 9

•  ระเบียบกรมป่าไม้ ว่าด้วยการตรวจวัด การประทับตรา การเรียกเก็บเงินค่าภาคหลวงไม้ ไม้ฟืน หรือไม้เผาถ่าน ( ฉบับที่ 3 ) พ.ศ. 2542 ข้อ 4 1

หนังสือกรมป่าไม้ ที่ กษ 0704 (3) / ว 13638 ลงวันที่ 22 พฤษภาคม 2528 เรื่องข้อตกลงเกี่ยวกับการสงวนการตัดฟัน
ไม้ในแนวเขตทางและในที่ดินสงวนของกรมทางหลวง

•  วัสดุ/อุปกรณ์

* ต้นสักที่จะนำไปปลูกใหม่ * รถเครน * รถเทลเลอร์ * จอบเครื่องเลื่อย * ตาข่ายสำหรับหุ้มโคนต้นไม้กันดินหลุดร่วง

* เชือกสำหรับมัด* รถแทรกเตอร์ * รถขุดตัก

•  ขั้นตอนการผลิต/ดำเนินงาน  
การคัดเลือกพื้นที่ที่จะนำไปปลูก

ควรเป็นพื้นที่ชุ่มชื้นมากกว่าที่แห้งแล้ง อุณหภูมิประมาณ 25-35 องศา มีแสงสว่าง ไม่ควรปลูกใกล้ที่ร่มหรือ ใกล้ที่ร่มหรือ ต้นไม้ใหญ่ ดินที่เหมาะสม ควรเป็นดินร่วนปนทรายที่ระบายน้ำได้ดี

การเตรียมพื้นที่ที่จะนำไปปลูก

•  ปักหลักหมายปลูก
•  ขุดหลุม ด้วยรถแทรกเตอร์ / แรงงานคน ตามขนาดต้นไม้ที่จะนำมาปลูก
•  รองก้นหลุมด้วยปุ๋ยคอก ปุ๋ยหมัก ขุยมะพร้าว น้ำยาฆ่าเชื้อราผสมกับดินและเศษใบไม้หรือวัชพืช

3.3 ขั้นตอนการเคลื่อนย้าย การปลูก การบำรุงรักษา

* ควรเป็นช่วงต้นฤดูฝนหลังจากที่มีฝนตกหนัก โดยใช้รถเครนยกต้นไม้สักวางลงในหลุมที่เตรียมไว้ ใหใส่ท่อหรือ กระบอกไม้ไผ่ ไว้ที่โคนลำต้น เพื่อเวลารดน้ำให้น้ำไหลลงก้นหลุมได้ง่าย อัดดินรอบ ๆ โคนให้แน่น รดน้ำให้ชุ่มชื่น

* หากอากาศร้อนจัด ให้ใช้ตาข่ายคลุมต้นไม้สักที่นำมาปลูกใหม่

การเคลื่อนย้าย

* ขุดย้ายต้นไม้ในเขตทางที่ติดขัดการก่อสร้างมาวางไว้ใกล้บริเวณที่จะปลูกด้วยรถเทลเลอร์ หุ้มโคนต้นไม้กันดินหลุดร่วนด้วยตาข่าย ส่วนรากที่มีรอยตัดของต้นไม้ให้ใช้ปูนขาวทาแทนยากันเชื้อรา

การปลูก

* ควรเป็นช่วงต้นฤดูฝนหลังจากที่มีฝนตกหนัก โดยใช้รถเครนยกต้นไม้สักวางลงในหลุมที่เตรียมไว้ ให้ใส่ท่อหรือกระบอกไม้ไผ่ ไว้ที่โคนลำต้น เพื่อเวลารดน้ำให้น้ำไหลลงก้นหลุมได้ง่าย อัดดินรอบ ๆ โคนให้แน่น รดน้ำให้ชุ่มชื่น
* หากอากาศร้อนจัด ให้ใช้ตาข่ายคลุมต้นไม้สักที่นำมาปลูกใหม่

การบำรุงรักษา

•  ต้องกระทำอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้ต้นไม้สักเจริญเติบโตดี รอดตายสูง โดยรดน้ำให้ชุ่มชื้นตลอดเวลา รวมทั้งแผ้วถางวัชพืชให้โล่งเตียนตลอดเวลา
•  ใส่ปุ๋ย เพื่อเร่งการเจริญเติบโต อาจใช้ร่วมกับปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมักก็ได้
•  หากดินมีความชื้นสูงเกินไป หรือน้ำท่วมขัง ให้แก้ไขโดยจัดระบบการระบายน้ำให้ดี

  ภาพแสดงการปลูก การบำรุงรักษา

 

4.1 การผลิต

4.2 การปฎิบัติงาน

 

ใช้วัสดุ/อุปกรณ์
ใหม่ทั้งหมด
ต่อต้น( 4.1.1 )

ใช้วัสดุ/อุปกรณ์ ที่เหลือใช้ภายใน หน่วยต่อต้น
( 4.1.2 )

ประหยัดได้

ในอดีตใช้
แรงงานคน
/เครื่องจักร/
น้ำมัน/เวลา เท่าใดต่อต้น ( 4.2.1 )

ปัจจุบัน
เมื่อใช้ องค์ความรู้
( 4.2.2 )

ประหยัดได้

รวม ประหยัดได้ ต่อต้น

ราคาต้นสัก
4 ,479บาท

0 บาท

4,479บาท

4,000 บาท

3,932 บาท

4,000 บาท

8,479 บาท

สรุป สามารถประหยัดได้ต่อต้นในขณะขนย้ายไปปลูกใหม่แล้วเสร็จ 8,479 บาท

5. ประโยชน์ที่ได้รับ
ต่อหน่วยงาน
1. บุคลากรของแขวงฯ มีความรู้ ความชำนาญ

2. ปลายไม้และกิ่งไม้ที่ตัด ตบแต่งออก นำไปทำ ตู้เก็บเอกสาร ชุดเก้าอี้รับแขก

•  ป้องกันน้ำท่วมทาง และช่วยชะลอการไหลของน้ำ เพราะพืชจะช่วยดูดซับน้ำและกีดกั้นการไหลของน้ำ รวมทั้งเป็นกำแพงป้องกันลมพายุได้

4. จัดให้เป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจของหน่วยงาน

ต่อกรมทางหลวง

•  สงวนทรัพยากรต้นไม้สัก
•  ประหยัดงบประมาณ ระยะเวลา แรงงาน ในการปลูกใหม่
•  ส่งเสริมบุคลากรของกรมทางหลวงให้มีความความรู้ ความชำนาญ มีแนวคิดสร้างสรรค์ก่อให้เกิดประโยชน์ แก่ราชการ

4. ให้ความร่มรื่น เพิ่มทัศนียภาพสองข้างทางให้ดูสวยงาม สร้างความประทับใจ พึงพอใจให้ แก่ผู้ใช้ทาง

5. ลดภาวะโลกร้อน

6. ผลสำเร็จของงาน

แขวงการทางกระบี่ ได้รับการคัดเลือกให้นำองค์ความรู้ “ การขุดย้ายต้นไม้สักในเขตทางที่ติดขัดการก่อสร้างเพื่อนำไปปลูกใหม่ ” เข้าร่วมกิจกรรมสัมมนาทางวิชาการเรื่องการจัดการความรู้ โดยจัดรูปแบบเป็นตลาดนัดความรู้
ณ ห้องสัมมนาเทิดศักดิ์ เศรษฐมนพ กองฝึกอบรม กรมทางหลวง ตั้งแต่วันที่ 25-26 กันยายน 2551

7•  คณะทำงาน (ผู้ดำเนินการจัดทำ)

1. นายสมพงษ์ ทองศักดิ์ ผู้อำนวยการแขวงการทางกระบี่

2. นายสุชาติ ปรีชาจารย์ รองผู้อำนวยการแขวงการทางกระบี่ (ฝ่ายวิศวกรรม)

2 . นางฉวี ชูบัญดิษฐ์ รองผู้อำนวยการแขวงการทางกระบี่ (ฝ่ายบริหาร)

3. นางสาวอรอนงค์ หนูเนื้อ เจ้าหน้าที่ธุรการ 5

4. นายศุภชัย จินตาคม นายช่างโยธา 4

5. นางสาวสายทิพย์ เสดสัน พนักงานบริการ
  ผู้ให้ข้อมูล  
แขวงการทางกระบี่   343 ถนนอุตรกิจ    ต.ปากน้ำ    อ.เมือง    จ.กระบี่    81000
075-612251 FAX 075-612091